Speerdistel in tuin

Foto distelvink: 2013-03_distels_bramen_en_netels.pd

Boon: Onkruid

Over L.P. Boon, Het Nieuwe Onkruid en Als het onkruid bloeit

Helemaal vooraan staat een citaat uit de Nieuwe Winkler Prins Encyclopedie, helemaal cursief, over ‘Onkruidvorming’: ‘tegen groei en verspreiding van ongewenste plantengroei moeten maatregelen genomen, op indirekte wijze door verhindering van onkruidvorming, op directe wijze door vernietiging van groeiend onkruid door eggen, wieden, schoffelen of over het veld verspreiden van een chemische stof die het kultuurgewas ongemoeid laat, doch het onkruid doodt’. Vooral door de inlassing van cursieve ik-teksten in het hij-verhaal past hij op directe wijze die maatregel toe: hij voegt met zijn commentaren een chemische stof toe die het onkruid evenwel niet helemaal doodt. Het onkruid zelf doet hier ironisch genoeg dienst als ‘cultuurgewas’, waar hij met zijn ik-commentaren als ‘chemische stof’ een beschermende laag rond legt, maar de groei van het onkruid zelf laat hij ongemoeid. Integendeel, hij heeft er de wasdom nog uitvoeriger van beschreven. De ik-fragmenten omramen het onkruid voorzichtig. Die houding van ironische afstandelijkheid moet op het eind, wanneer zijn vrouw Els, verdoofd door een overdosis slaapmiddelen, in allerijl naar het ziekenhuis wordt gebracht, uitlopen in de finale uitspraak: ‘Ik heb niets meer met iets te maken, liet hij antwoorden’. 

Marcel Janssens, Van ‘Het nieuwe onkruid’ naar ‘Als het onkruid bloeit’. Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde. Jaargang 2006 · dbnl