Gezelle: Distel

N I E M A N D S V R I E N D      

Ge'n weet niet, die, in stad gewend te wonen, maar Gods koorne en kent      wanneer het, brood bedegen, en voedzaam, u wordt voorgeleid, hoe heerlijk is de uitwendigheid      van ‘t groene, langs de wegen. Van ‘t groen, dat hooge en leege groeit; van ‘t groen, dat in de weiden bloeit;      van vogelvitse en krokke; van wegbree, murke en roozewied; van onderhave en retse en riet,      van distel en van dokke. Ach distel, ik en kende maar van zeggenswege uw streuvelhaar;      ik liet mij, van die ‘t zeiden, verwittigd zijn, in ‘t akkerland, dat ge overal de kroone spant,      om onraad uit te breiden. ‘k En kende u niet en, bovendien, ‘k zocht u van nabij te zien,      voorwaar, noch aan te roeren, zoodanig is de rake omtrent uw kwaadheid overal bekend,      en ruchtbaar, bij de boeren. Men scheldt dat ge, iedereen ontvriend, tot voedsel van den ezel dient;      men schuwt uw' scherpe bladen; doch, hij en scheldt onnut u niet, die ‘t schoone in al Gods werken ziet,      en ‘t goede zoekt te raden. Men scheldt... of, erger nog, men hoort, van wetswege, en bij koningswoord,      gebannen en geboden, dat ‘t distelvolk men, een en al, te zeisene en te spade, zal      verdoen, en de eerde uit roden. Bermhertigheid, voor ‘t schamel wied, eilaas, dat ge al te ongeren ziet:      aanschouwt hoe ‘t, ja, de steenen, de vuile brokken, daar ‘t geweld der steêlie'n meê den buiten kwelt,      komt zeedig groen verleenen. Aanschouwt, op elken staf, hoe lief elk distelhoofd zijn' blommen hief,      geheel of half maar open; hoe net, van niemand aangeraakt, een' krage om elke blomme blaakt,      vol verschen dauw gedropen. Aanschouwt hoe ‘t schubbig distelhaar omspannen hangt, vol Godssamaar,      vol kobbenetsche kanten; die roeren in den zonnenlaai, die blinken in elk windgewaai,      vol stof van diamanten. Hoe ‘t wikkelachtig witje wipt, alhier, aldaar, verlekkerlipt      om ‘t zijne, uit al de bloeien, te ontsnoepen aan de krabben bie'n, die ‘t, nijdig, elken distel zien      bezoekend henenspoeien. ‘k En rieke, alwaar men lieflijkheid van zalvende olie toebereidt,      geen' aangenamer' roken als die, des zomers, vroeg en laat, daar ‘t distelt en vol blommen staat,      de distelblommen stoken. Aanschouwt, op de oude toppen, hoe ‘t gevlugde zaad omhooge woedt,      en waait voor alle winden, om ievers, daar ‘t geen ziele en zag, den vrijen hergeboortedag,      onsterflijk, weêr te vinden. Zoo leeft gij, distels, immer voort, van wetswegen en bij koningswood      verboden en gebannen; en, schoon zij, om uw schamel zaad te worgen daar ‘t gewonnen staat,      zoo lange al samenspannen. ‘t En zal, verdiend of onverdiend, ‘t en zal u, distel, niemandsvriend,      minachtend ooit versmaden, dit Vlaminghert, dat ‘t baten niet, maar ‘t schoone in al Gods werken ziet,      en ‘t goede zoekt te raden. Guido Gezelle