Thoreau & Nederlandse Literatuur

"Het is niet de moeite waard om de wereld rond te gaan en wilde katten te tellen in Zanzibar."
Walden bevat een schat aan praktische informatie over ecologisch bouwen, eten, stoken en tuinieren.

"Je hoeft geen new age-type te zijn om 'Walden' van Thoreau actueel te vinden. Het lezen van dit poëtische manifest is een verfrissende ervaring” aldus Hans Valkhoff.

Uit: Nescio artikels


Valkhoff beschrijft de invloed van Thoreau op de Nederlandse literatuur:

In Nederland inspireerde de literaire utopist in eerste instantie de Tachtigers. Het was de schrijver-wetenschapper Frederik van Eeden die aan het einde van de negentiende eeuw in Nederland zijn eigen Waldengemeenschap oprichtte. Van Eeden liet zich inspireren door de Amerikaanse utopisten en stichtte, nadat de Nederlandse experimenten waren mislukt, in 1909 een boerengemeenschap voor emigranten in North Carolina. Ook de schrijver Nescio werd in zijn jeugd benvloed door deze sociaal-ecologische beweging. In 1899 las hij de brochures 'Waarvan leven wij?' en 'Waarvoor werkt gij?' van Frederik van Eeden. Even later meldde de 18-jarige Nescio zich aan bij de Waldenkolonie, maar Van Eeden zette hem op de wachtlijst. Daarom stichtte Nescio met een paar vrienden een eigen kolonie in de buurt van Huizen. De jonge idealist Nescio was zeer onder de indruk van de wonderlijke Frederik van Eeden - "die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond" - en zijn Waldenkolonie. Nescio werd medewerker van 'De Pionier', het blad van de in 1901 in het Gooise Walden opgerichte Vereeniging voor het Gemeenschappelijk Grondbezit en schreef later met geveinsde ironie dat idealisme zijn beroep was.
Nescio's werk heeft opvallend veel gemeen met het gedachtengoed van Henry David Thoreau en zijn tijdgenoten. Dat lees je niet alleen in de dichterlijke beschrijvingen van natuur en landschap, je vind het ook terug in de eensluidende maatschappijkritiek. De anti-burgerlijke ledigheid en het 'versterven' (volgens Van Dale onder andere 'het zich onthouden van aardse genoegens') zijn bij uitstek Thoreauviaanse thema's. Beide auteurs ageren voortdurend tegen het protestantse arbeidsethos met zijn deprimerende prikklok en vervreemdende arbeid. Ze verzetten zich tegen het heersende mechanistische wereldbeeld waarin het onbegrijpelijke marktmechanisme en de triviale vooruitgang de toon zetten en het levensritme bepalen.